Begrippenoverzicht

kernconcepten — Core concepts cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
bewering	assertion	Eenheid van gegevens die vanuit herkomst en tijd als geheel wordt beschouwd en waarvan de juistheid als geheel staat of valt.	DataObject
continuant	continuant	Iets dat op ieder bestaansmoment een toestand heeft.	DataObject
entiteit	entity	Ding waarover binnen het register iets beweerd wordt.	DataObject
gebeurenbewering	occurrence assertion	Bewering die een gebeuren beschrijft dat zich in de tijd voltrekt.	DataObject
gegeven	data item	Kleinste betekenisdragende onderdeel van een bewering.	DataObject
occurrent	occurrent	Gebeuren dat zich in de tijd voltrekt.	DataObject

Cluster bounded contextmodel — Bounded context model cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
beweringssoort	claim type	Soort bewering die binnen het register geproduceerd kan worden.	DataObject
bounded contextmodel	bounded context model	Model van wat het register opneemt en hoe dat doorwerkt in wat het levert, opgesteld in de gemeenschappelijke taal van de bounded context van het register.	DataObject
entiteittype	entity type	Soort ding waarover binnen het register iets beweerd kan worden.	DataObject
gegevenssoort	data item type	Soort gegeven dat binnen een beweringssoort kan voorkomen.	DataObject
inwerkingsregel	impact rule	Regel die beschrijft of een bewering een entiteit doet ontstaan dan wel het bestaan daarvan veronderstelt, en hoe zo'n bewering doorwerkt in wat over die entiteit beweerd wordt.	DataObject
waardelijst	value list	Specificatie die het waardenbereik van een gegevenssoort begrenst.	DataObject

Cluster commando's — Command cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
commando	command	In de gemeenschappelijke taal van de bounded context gestelde opdracht aan het register om een gevolg op te tekenen.	DataObject
externe bevinding	external finding	Uitspraak die buiten de bounded context van het register is ontstaan.	DataObject
vertaalregel	translation rule	Regel die beschrijft hoe een externe bevinding met behoud van betekenis wordt omgezet naar een contexteigen commando.	DataObject
Overzetten	Transposition	Omzetten van de inhoud van een externe bevinding naar een commando.	ApplicationFunction
Expliciteren van contextovergangen	Explicit context transitions	Het vermogen inzichtelijk te maken hoe bevindingen van buiten de registercontext daarbinnen bruikbaar worden gemaakt.	Capability

Cluster gevolgen — Effects cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
betwijfeling	doubt	Beweringsgericht gevolgdeel dat de juistheid van een bewering in twijfel trekt en daarmee de zekerheid daarover verlaagt.	DataObject
betwijfelingsopheffing	removal of doubt	Beweringsgericht gevolgdeel dat twijfel over de juistheid van een bewering opheft en daarmee de zekerheid daarover herstelt.	DataObject
beweringsgericht gevolgdeel	assertion-directed effect part	Gevolgdeel over een bewering.	DataObject
gevolg	effect	Bewering waarmee een daartoe bevoegde actor performatief handelt, die binnen een bepaalde context een basis vormt voor vervolghandelingen en waarop betrokkenen die actor kunnen aanspreken.	DataObject
gevolgdeel	effect part	Bouwsteen die wordt gebruikt binnen het productieproces van gevolgen en daarbuiten niet bestaat.	DataObject
gevolgenjournaal	effect journal	Onveranderlijke en geordende vastlegging van alle gevolgen die binnen een bepaalde context zijn geproduceerd.	DataObject
identiteitsverlenend gevolgdeel	identity-giving effect part	Gevolgdeel dat een entiteit binnen het register identiteit verleent.	DataObject
onttrekking	withdrawal	Beweringsgericht gevolgdeel dat de onderschrijving van een bewering intrekt.	DataObject
opnametoestand	intake state	Uit het gevolgenjournaal afgeleide toestand waartegen wordt vastgesteld of een commando tot gevolgen kan leiden, en waaruit voor de inhoud van die gevolgen gegevens worden overgenomen.	DataObject
primair gevolgdeel	primary effect part	Gevolgdeel over een entiteit.	DataObject
vormingsspecificatie	formation specification	Specificatie die beschrijft welke gevolgen op basis van een commando geproduceerd moeten worden, en uit welke gevolgdelen deze worden opgebouwd.	DataObject
Betwijfelen	Doubting	In twijfel trekken van de juistheid van een bewering.	ApplicationFunction
Betwijfeling opheffen	Doubt removal	Opheffen van twijfel over de juistheid van een bewering.	ApplicationFunction
Identiteit verlenen	Identity provision	Opstellen van een identiteitsverlenend gevolgdeel.	ApplicationFunction
Onttrekken	Withdrawal	Intrekken van de onderschrijving van een bewering.	ApplicationFunction
Opnametoestand samenstellen	Intake state assembly	Samenstellen van de opnametoestand uit het gevolgenjournaal.	ApplicationFunction
Opstellen	Composition	Opstellen van een primair gevolgdeel.	ApplicationFunction
Optekenen	Recording	Op basis van commando's produceren van gevolgen uit gevolgdelen en die toevoegen aan het register.	ApplicationFunction
Corrigeren	Correction	Het vermogen onjuist geachte beweringen te herstellen.	Capability
Herkenbaar bijhouden	Domain-aligned record keeping	Het vermogen het register bij te houden met administratief herkenbare handelingen, in de vorm van gevolgen die aansluiten bij wat er in het domein gebeurt.	Capability
Twijfelen	Doubt disclosure	Het vermogen bij te houden en bekend te maken dat het register aan de juistheid van een bewering twijfelt of daaraan juist niet langer twijfelt.	Capability

Deze archetypen zijn uitgewerkt in de verdieping.

Cluster betrouwbaarheidsaspecten — Reliability aspects cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
betekenis	meaning	Metagegevens die aangeven wat beweringen van een beweringssoort en de gegevens daarbinnen uitdrukken.	DataObject
bron	source	Herkomstkenmerk dat aanduidt waarop een bewering gegrond is.	DataObject
document	document	Onveranderlijk en samenhangend geheel van gegevens, gepresenteerd om door mensen te worden gelezen.	DataObject
domeintijd	domain time	Punt of periode in de tijd die onlosmakelijk hoort bij wat een bewering beschrijft en deze in de tijd van het domein plaatst.	DataObject
herkomst	provenance	Metagegevens die beschrijven welke bron aan een bewering ten grondslag heeft gelegen, wie voor de productie verantwoordelijk is, welke legitimering daarbij is toegepast en welke (eventueel geautomatiseerde) werkwijze is gevolgd.	DataObject
legitimering	legitimation	Herkomstkenmerk dat het kader aanduidt op grond waarvan een bewering is geproduceerd, en hoe dat kader daarop is toegepast, inclusief eventuele discretionaire afwijkingen.	DataObject
systeemtijd	system time	Punt in de tijd dat een register bij het vastleggen aan een bewering toevoegt en deze op de tijdlijn van het systeem plaatst.	DataObject
tijd	time	Metagegevens die een bewering in de tijd plaatsen.	DataObject
verantwoordelijke	responsible actor	Herkomstkenmerk dat identificeert wie voor de productie van een bewering instaat, ook wanneer de uitvoering geautomatiseerd is verlopen.	DataObject
werkwijze	procedure	Herkomstkenmerk dat beschrijft volgens welke procedure of welk algoritme, en in welke versie, een bewering is geproduceerd.	DataObject
zekerheid	certainty	Metagegeven dat aangeeft of het register de juistheid van een projectie-element betwijfelt.	DataObject

Cluster projecties — Projections cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
actueel geldige toestand	currently valid state	Toestandsprojectie bestaande uit de toestandsprojectie-elementen die het register nu onderschrijft en die de in de domeintijd actueel geldige toestand beschrijven.	DataObject
alle historische toestanden	all historical states	Toestandsprojectie bestaande uit de toestandsprojectie-elementen die het register ooit heeft onderschreven en die in de domeintijd ooit geldige toestanden beschrijven.	DataObject
gebeurenprojectie	occurrence projection	Projectie bestaande uit gebeurenprojectie-elementen.	DataObject
gebeurenprojectie-element	occurrence projection element	Projectie-element dat een entiteit beschrijft als gebeuren dat zich in de tijd voltrekt.	DataObject
in domein geldige historische toestanden	historical states valid in the domain	Toestandsprojectie bestaande uit de toestandsprojectie-elementen die het register nu onderschrijft en die in de domeintijd ooit geldige toestanden beschrijven.	DataObject
onderschreven verloop	endorsed occurrences	Gebeurenprojectie bestaande uit de gebeurenprojectie-elementen die het register nu onderschrijft.	DataObject
onderschrijving	endorsement	Metagegeven dat aangeeft of het register een projectie-element onderschrijft.	DataObject
projectie	projection	Uit het gevolgenjournaal afgeleide, op de informatiebehoefte van afnemers toegesneden verzameling van projectie-elementen.	DataObject
projectie-element	projection element	Individuele bewering binnen een projectie.	DataObject
projectiespecificatie	projection specification	Specificatie die per projectie beschrijft hoe gevolgen daarin doorwerken.	DataObject
reeks	series	Geheel van projectie-elementen binnen één projectie over dezelfde entiteit.	DataObject
toestandsprojectie	state projection	Projectie bestaande uit toestandsprojectie-elementen.	DataObject
toestandsprojectie-element	state projection element	Projectie-element dat een entiteit beschrijft als iets dat een toestand heeft.	DataObject
volledig verloop	all occurrences	Gebeurenprojectie bestaande uit de gebeurenprojectie-elementen die het register ooit heeft onderschreven.	DataObject
Bijschrijven	Addition	In een projectie vastleggen van een gebeuren dat zich in de tijd voltrekt.	ApplicationFunction
Bijstellen	Revision	Vastleggen van een veranderd oordeel over de inhoud van een projectie-element.	ApplicationFunction
Bijwerken	Update	In een projectie vastleggen van een nieuwe toestand.	ApplicationFunction
Openen	Opening	Openen van een reeks over een entiteit die nog niet voorkwam in een projectie.	ApplicationFunction
Projecteren	Projection	Doorwerken van een gevolg in een projectie.	ApplicationFunction
Onderhouden van projecties op maat	Maintaining tailored projections	Het vermogen meerdere projecties te onderhouden die aansluiten bij de informatiebehoefte van een specifieke doelgroep.	Capability

Cluster leveren — Deliveries cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
antwoordbericht	query response	Verstrekking die het register uitgeeft op aanvraag van een afnemer.	DataObject
leveringsattest	delivery attestation	Verklaring dat een verstrekking met een bepaalde inhoud door het register is gedaan.	DataObject
notificatiebericht	notification message	Verstrekking die het register op eigen initiatief uitgeeft.	DataObject
verstrekkersreferentie	delivery reference	Metagegeven dat verwijst naar een specifieke verstrekking door het register, te gebruiken om de inhoud daarvan te laten verifiëren of om die opnieuw te ontvangen.	DataObject
verstrekking	delivery	Geheel van projectie-elementen dat het register in een bepaalde vorm uitgeeft.	DataObject
Bevraging beantwoorden	Query response	Op aanvraag van een afnemer verstrekken.	ApplicationFunction
Historische verstrekking opnieuw verstrekken	Delivery reproduction	Op verzoek van een afnemer opnieuw verstrekken van een eerdere verstrekking met dezelfde inhoud in identieke vorm.	ApplicationFunction
Melden	Notification	Op initiatief van het register verstrekken.	ApplicationFunction
Verifiëren	Verification	Aan de hand van de verstrekkersreferentie controleren of een bepaalde verstrekking door het register is gedaan.	ApplicationFunction
Attesteren	Attestation	Het vermogen een verklaring uit te geven die aantoont dat een verstrekking met een bepaalde inhoud door het register is gedaan.	Capability
Betekenisvol notificeren	Meaningful notification	Het vermogen notificaties te leveren die informatie omvatten over de aanleiding voor en betekenis van de bewering(en) waarover wordt genotificeerd.	Capability
Herleveren op aanvraag	Redelivery upon request	Het vermogen een eerder uitgegeven verstrekking met dezelfde inhoud in identieke vorm opnieuw te verstrekken.	Capability
Historisch inzicht	Historical insights	Het vermogen historische beweringen te leveren, zowel naar domeintijd als naar systeemtijd.	Capability

Cluster betwisten — Contestations cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
terugmelding	contestation	Melding waarmee de juistheid van een geleverd projectie-element wordt betwist.	DataObject
Betwisten	Contestation	Aanvechten van de juistheid van een geleverd projectie-element.	ApplicationFunction
Terugmelden	Contestability	Het vermogen te laten melden dat een geleverd projectie-element vermoedelijk onjuist is.	Capability

Cluster vernietigen — Data destruction cluster

Naam (NL)	Naam (EN)	Definitie	ArchiMate-type
merkteken	tombstone	Markering die getuigt van het bestaan van een bewering, zonder iets te vertellen over de inhoud daarvan.	DataObject
Blijvend ontoegankelijk maken	Rendering permanently inaccessible	Blijvend ontoegankelijk maken van een bewering, zodat de inhoud daarvan niet gereconstrueerd kan worden.	ApplicationFunction
Vergeten	Forgetting	Het vermogen gegevens te wissen conform het recht op vergetelheid uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming.	Capability
Vernietigen	Destroying	Het vermogen vernietigingshandelingen uit te voeren conform Archiefwettelijke eisen.	Capability