Leveringenstaat

Betekenis en doel

De leveringenstaat is de volledige verzameling van projecties die op basis van het gevolgenjournaal afleidbaar zijn, en waaruit concrete leveringen aan afnemers worden gegenereerd. De naam is ontleend aan gebruik van het woord staat in samenstellingen als 'staat van dienst' of 'urenstaat', waarbinnen het zoiets betekent als "geformaliseerd, geordend overzicht".

Waar het gevolgenjournaal nauwkeurig documenteert wat er is gebeurd, beantwoordt de leveringenstaat primair vragen als "leeft persoon p1 nog?", "wat is zijn burgerlijke staat?", en "heeft hij gezag over p3?" Zulke vragen veronderstellen een stand (ook wel toestand of state), ofwel een beeld van de wereld dat gedurende een bepaalde periode geldig is.

Niet alle projecties beschrijven een stand. Een notificatiebericht is daarvan een voorbeeld: het informeert een afnemer over een verandering die door registratie van een gevolg is veroorzaakt. Net als het onderliggende gevolg is zo'n bericht temporeel atomair - het beschrijft wat er is gebeurd, niet welke toestand na die gebeurtenis geldig werd.

Iedere concrete levering is een op de informatiebehoefte van een specifieke afnemer of doelgroep toegesneden uitsnede uit de leveringenstaat. Daarbij kan niet alleen de actuele state worden geleverd, maar op basis van selecties over meerdere tijdsassen eventueel ook historische toestanden.

Hoe de leveringenstaat technisch wordt bijgehouden is een implementatiekeuze: daarbinnen beschikbare projecties kunnen vooraf worden berekend en opgeslagen, of op het moment van bevraging worden gegenereerd op basis van de gevraagde parameters.

Terugmelden

Terugmeldingen hebben altijd betrekking op een projectie - een concrete uitsnede uit de leveringenstaat zoals die aan een afnemer is geleverd. De afnemer meldt dat hij twijfelt aan de juistheid van (een deel van) die projectie.

Omdat projecties over uiteenlopende samenstellingen van gegevens kunnen gaan en de aard van geconstateerde onjuistheden sterk kan verschillen, kan een terugmelding vele vormen aannemen. Daarbij past geen beperkend 'terugmeldformulier', maar (vorm)vrijheid en veel ruimte voor toelichting in vrije tekst.

Als een bronhouder regelmatig terugmeldingen van dezelfde strekking ontvangt, kan hij overwegen daarvoor een specifieke, meer gestructureerde interface aan te bieden. Dit verlaagt de drempel voor de terugmelder en maakt de verwerking aan de kant van de bronhouder efficiënter.

Een terugmelding bevat in ieder geval:

• Verwijzing naar de betreffende gegevens. De terugmelder geeft aan op welke projectie of welk onderdeel daarvan de melding betrekking heeft. Hoe die verwijzing er precies uitziet, is afhankelijk van hoe projecties identificeerbaar zijn gemaakt - bijvoorbeeld via een uniek kenmerk van de levering of een combinatie van subject en tijdstip
• Toelichting. De terugmelder beschrijft in vrije tekst wat hij als onjuist beschouwt en waarom. Dit biedt de bronhouder de context die nodig is om het onderzoek gericht te kunnen starten.
• Contactgegevens van de terugmelder. Zodat de bronhouder, indien het onderzoek daarom vraagt, contact kan opnemen voor nadere toelichting of terugkoppeling.

Open vragen

• Terugmelden is binnen het stelsel voor basisregistraties een voorwaarde voor afwijken van gegevens in de bron. Zouden terugmeldende afnemers dan voor eigen gebruik en hangende een onderzoek hun eigen, vermoedelijk juistere 'alternatieve' gegevens in het register moeten kunnen zetten?
• Hoe wijzen we gegevens waarover we terugmelden voor de bronhouder (historisch) onderscheidbaar aan?

Onderzoeken

Onderzoek(en) naar aanleiding van een terugmelding gebeuren buiten het register. Zo'n onderzoek zelf leidt leidt dus niet tot nieuwe projecties in de leveringenstaat. Wel kan uit onderzoek blijken dat bij vermoedelijk onjuiste projecties binnen het register indicaties van verminderde zekerheid over de juistheid moeten worden aangebracht.

Onderzoek(en) naar aanleiding van een terugmelding vinden plaats buiten het register, en hebben dus geen gevolgen voor het gevolgenjournaal. Als gevolg van (tussen)resultaat van onderzoek moeten bij registraties in dat register wel zekerheidsindicaties kunnen worden aangebracht.

Corrigeren

Iedere correctie begint met een gevolg in het gevolgenjournaal, tenzij de fout uitsluitend zat in de wijze waarop leveringen werden afgeleid - zie onttrekking. Op basis van zo'n correctiegevolg wordt bepaald vanaf welk moment een bestaande projectie niet langer geldig is. Die projectie krijgt daarna een vervallen op-indicatie, waarmee de levering voor actief gebruik wordt afgesloten.

Verwerkingsverantwoording

Omdat projecties direct worden afgeleid uit gevolgen in het gevolgenjournaal, is verwerkingsverantwoording aan de kant van de leveringenstaat beperkter van omvang dan aan de journaalkant. De voornaamste verantwoording ligt immers al besloten in de gevolgen waarop een projectie is gebaseerd.

Aanleiding

De aanleiding verwijst naar het gevolg of de gevolgen die als basis dienden voor de productie van de projectie. Daarmee is de herkomst van een projectie altijd herleidbaar naar het gevolgenjournaal.

Legitimering

Voor zover van toepassing wordt een verwijzing vastgelegd naar het wettelijk of beleidskader dat diende als grondslag voor de productie van de projectie - bijvoorbeeld als regelgeving voorschrijft welke gegevens aan welke afnemers geleverd mogen of moeten worden.

Verklaring

De verklaring omvat een verwijzing naar het algoritme of de algoritmes die zijn gebruikt om van één of meer gevolgen een projectie af te leiden, inclusief de versie daarvan. Zo is achteraf reconstrueerbaar op welke manier de projectie tot stand is gekomen.

Registratie

Bij iedere concrete levering kan het moment van opname in de leveringenstaat worden meegeleverd. Of dat wenselijk is, hangt af van de situatie. Bij een vraag naar de actuele stand is registratietijd vaak niet relevant. In andere gevallen kan het meesturen ervan juist ongewenst zijn, omdat het informatie kan onthullen die niet met iedereen gedeeld mag worden, zoals het feit dat een correctie heeft plaatsgevonden.

Geldigheid

Bij projecties die zijn opgebouwd uit meerdere gevolgen, is het belangrijk onderscheid te maken tussen de geldigheidsdatum van de projectie zelf en de domeindatums van de gegevens daarbinnen.

De geldigheidsdatum van een projectie geeft aan vanaf welk moment deze weergave in deze vorm als 'juist' of 'waar' beschouwd wordt. Die datum zegt (dus) niets over de ouderdom van in de projectie betrokken objecten of andere daarin opgenomen gegevens.

Neem als voorbeeld de volgende gevolgen:

• woz-object w1 ontstaan | gebeurd op 15-08-1994
• belanghebbende bij woz-object w1 is p1 | gebeurd op 23-08-1994
• belanghebbende bij woz-object w1 is p2 | gebeurd op 19-10-2009
• belanghebbende bij woz-object w1 is p3 | gebeurd op 07-03-2023

Het WOZ-object bestaat al sinds 15-08-1994, maar de projectie is voor het laatst bijgewerkt naar aanleiding van het gevolg van 07-03-2023. Die datum markeert dus niet het ontstaan van het object, maar het meest recente domeinmoment dat de huidige vorm van de projectie heeft bepaald.

Zonder die toelichting riskeert een afnemer de datum verkeerd te interpreteren. Uit de projectie moet de betekenis daarom voldoende duidelijk blijken - bijvoorbeeld door de geldig vanaf-datum expliciet aan de projectie te koppelen (zie het voorbeeld hieronder), of door aan te geven dat die datum de laatste relevante wijziging in het domein betreft.

projectie l1
  geldig vanaf 07-03-2023
  woz-object w1
    eerste registratie 15-08-1994
    belanghebbenden
      p1
        start belang 23-08-1994
        einde belang 18-10-2009
      p2
        start belang 19-10-2009
        einde belang 06-03-2023
      p3
        start belang 07-03-2023

Zekerheid

Zekerheidsaanduidingen zijn in de eerste plaats relevant voor afnemers. Zekerheid moet daarom zichtbaar zijn in leveringen en (dus) onderdeel zijn van projecties.

Omdat onzekerheid diep kan doorwerken in ketens, is het niet altijd voldoende alleen de zekerheid van een projectie als geheel aan te geven. Een daartoe geautoriseerde afnemer moet ook kunnen zien welk onderliggend gevolg de bron van twijfel is, zodat hij kan beoordelen in hoeverre zijn eigen verwerking daarop steunt en hoe hij daarmee wil omgaan.

Afhankelijk van de situatie kan een afnemer er bijvoorbeeld voor kiezen een bedrijfsregel situationeel buiten werking te stellen, onzekerheid door te geven aan zijn eigen afnemers, of processen die op de gegevens steunen expliciet te laten waarschuwen wanneer zij onzekere gegevens tegenkomen.

Onttrekking

Of een onttrekking ingrijpt in het gevolgenjournaal, de leveringenstaat, of beide, hangt af van waar de fout zat. Zat deze fout uitsluitend in de wijze waarop leveringen uit het gevolgenjournaal werden afgeleid - en niet in de gevolgen zelf - dan volstaat het de afleidingswijze te corrigeren en nieuwe projecties te produceren.

In alle gevallen resulteert een onttrekking in opname van een vervallen op-moment (zie ook corrigeren) bij de door de onttrekking geraakte projecties. Daarmee wordt de projectie voor actief gebruik afgesloten, zonder dat de oorspronkelijke vastlegging verdwijnt. De onttrokken projectie blijft om de herhaalbare vraag te waarborgen technisch behouden. Die is daarna echter alleen onder specifieke voorwaarden - bijvoorbeeld voor juridisch of historisch onderzoek - toegankelijk.

Als de onttrekking betrekking heeft op identiteitsdragende kenmerken van een projectie, wordt de volledige projectie onttrokken. Bij niet-identiteitsdragende kenmerken kan onttrekking beperkt blijven tot die kenmerken, mits de implementatie dit technisch toelaat.

Resultaat voor ontrokken gegevens moet in normaal verkeer hetzelfde resultaat zijn als bevragingen van niet-bestaande gegevens.