Adoptie
Thomas Bakker wordt op 10 mei 2022 geboren in Amsterdam en ingeschreven in de BRP. In 2024 wordt een verzoek tot adoptie ingediend door Jan en Lisa van der Berg, bij wie Thomas al geruime tijd verblijft. De rechtbank Amsterdam wijst de adoptie toe op 1 oktober 2024. Na het verstrijken van de beroepstermijn van drie maanden wordt de beschikking op 1 november 2024 onherroepelijk. Vijf dagen later draagt Thomas officieel de naam Van der Berg.Brondata
brp-adoptie-encapsulation.json
Dit voorbeeld introduceert twee nieuwe thema's. Het eerste is een juridisch proces dat een verplichte wachttijd kent voordat het van kracht wordt — en dat creëert een karakteristiek bitemporeel patroon. Het tweede is interfacing: wanneer één administratieve handeling meerdere gegevens tegelijk wijzigt, modelleer je dat als één gevolg dat meerdere contracten vervult.
Aanleiding: adoptie in het Nederlandse recht
Adoptie is geregeld in Boek 1 BW, artikel 227 e.v.. Een adoptie wordt uitgesproken door de rechter en treedt niet onmiddellijk in werking. Na de uitspraak geldt een beroepstermijn van drie maanden. Pas als die termijn verstreken is zonder dat hoger beroep is ingesteld — of als het hoger beroep ongegrond is verklaard — wordt de beschikking onherroepelijk. Dat moment is het juridische tijdstip waarop de adoptie van kracht wordt.
Dit is het geldigheidstijdstip in de BRP: niet de datum van de uitspraak, maar de datum waarop de beschikking onherroepelijk werd.
Verwerking
Stap 1 — Burgerlijke Stand
Command: MaakAdoptieAkteOp
Na het onherroepelijk worden van de beschikking maakt de Ambtenaar Burgerlijke Stand een adoptie-akte op. Dit is een wettelijk verplicht document dat wordt opgenomen in het register van geboorten. De akte vermeldt de nieuwe naam, de adoptieouders en de datum waarop de beschikking onherroepelijk werd.
| Gegeven | Waarde |
|---|---|
aktenummer | 2024-AMS-3104 |
nieuweGeslachtsnaam | van der Berg |
adoptieouders | Jan van der Berg, Lisa van der Berg |
datumBeschikkingOnherroepelijk | 2024-11-01 |
geldigheidstijdstip | 2024-11-01 — datum waarop adoptie van kracht werd |
Gevolg: AdoptieAkteOpgemaakt
De Burgerlijke Stand publiceert AdoptieAkteOpgemaakt. Dit gevolg is de trigger voor de Bevolkingsregistratie.
Stap 2 — Bevolkingsregistratie
Trigger: AdoptieAkteOpgemaakt
De Bevolkingsregistratie ontvangt de adoptie-akte en verwerkt die als aanleiding om de persoonsregistratie bij te werken. Een adoptie raakt meerdere gegevens tegelijk:
- Naam: Thomas draagt voortaan de geslachtsnaam van de adoptieouders
- Adres: Thomas woont bij de adoptieouders op een ander adres
- Gezag: de adoptieouders zijn de juridische ouders
Gevolg: AdoptieGeregistreerdNaRechterlijkeBeschikking
De Bevolkingsregistratie publiceert één gevolg dat de adoptie vastlegt. Dit gevolg implementeert de interfaces NaamGewijzigd, AdresGewijzigd en GezagGewijzigd — het is tegelijkertijd een naamswijziging, een adreswijziging en een gezagswijziging, zonder dat die als aparte gevolgen in het journaal voorkomen. Zie de ontwerpafwegingen voor het gevolgenjournaal voor een verdere toelichting op dit principe.
Afnemers die alleen op adreswijzigingen zijn geabonneerd ontvangen dit gevolg via het AdresGewijzigd-contract — zonder de onderliggende aanleiding te hoeven kennen. Dit lost ook het autorisatievraagstuk op: afnemers zonder toestemming om adoptiegegevens te verwerken ontvangen het gevolg via de relevante interface-contracten, maar zien niet dat de aanleiding een adoptie was. Dat onderscheid hoort thuis in de leveringenstaat, niet in het gevolgenjournaal zelf.
Er is ook een alternatief mogelijk waarbij naast AdoptieGeregistreerdNaRechterlijkeBeschikking drie afzonderlijke gevolgen worden geproduceerd: NaamGewijzigd, AdresGewijzigd en GezagGewijzigd. De samenhang gaat hiermee verloren — de intentie (adoptie) is niet meer zichtbaar in de losse gevolgen. Bovendien introduceert dit het begrip "verborgen gevolg" in het gevolgenjournaal, wat een leveringsconcept is dat daar niet thuishoort.
Twee tijdstippen, twee vragen
| Tijdstip | Vraag | Waarde in dit voorbeeld |
|---|---|---|
| Geldigheidstijdstip | Wanneer werd de adoptie juridisch van kracht? | 1 november 2024 |
| Gevolgtijdstip | Wanneer wist het systeem dat de adoptie van kracht was? | 5 november 2024 |
De vier dagen tussen geldigheidstijdstip en gevolgtijdstip zijn het gevolg van de verwerkingstijd: de beschikking werd onherroepelijk op 1 november, maar de Burgerlijke Stand maakte de akte pas op 5 november op en de BRP werd diezelfde dag bijgewerkt.
Wat in de geschiedenis bewaard blijft
Net als bij correctie blijft de eerdere registratie intact. Thomas heette bij geboorte Bakker en was ingeschreven op Keizersgracht. Dat feit verdwijnt niet — het is alleen niet meer de actuele situatie:
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Hoe heette Thomas op 1 juni 2022? | Thomas Bakker |
| Hoe heet Thomas vandaag? | Thomas van der Berg |
| Hoe heette Thomas op 1 juni 2022, zoals nu bekend? | Thomas Bakker |
De adoptie verandert de toekomstige situatie, maar herschrijft niet het verleden. In het diagram staat het "Inschrijving"-moment op een ander geldigheidstijdstip dan het "Adoptie"-moment — beide zijn actueel voor hun eigen geldigheidsperiode.
Hieronder staan beide varianten naast elkaar. Het scenario is identiek; alleen de modelleringskeuze verschilt.
Interfacing
In deze variant produceert de handler één AdoptieGeregistreerdNaRechterlijkeBeschikking dat de interfaces NaamGewijzigd, AdresGewijzigd en GezagGewijzigd implementeert.
Contrast: losse gevolgen
In deze variant worden naast AdoptieGeregistreerdNaRechterlijkeBeschikking drie afzonderlijke gevolgen geproduceerd. De samenhang met de adoptie is voor afnemers van de losse gevolgen niet meer zichtbaar.